5x fietsen langs monumenten

Dendermonde, met het wereldberoemde Ros Beiaard en de reuzen, is een ware cultuurstad. Je fietst er onder meer langs het Stadhuis en de Lakenhalle op de Grote Markt en langs het Sint-Alexiusbegijnhof. Op Open Monumentendag kan je de stad ontdekken voordat je op je fiets springt. Je kan een authentiek begijnenhuisje bezoeken, schilderijen van Vlaamse Meesters bewonderen in de Onze-Lieve-Vrouwekerk en een dansvoorstelling meepikken in het Stadsmuseum Vleeshuis.

Dat ook Aalst cultuur ademt, wist je natuurlijk al. De jaarlijkse carnavaltraditie is daar slechts één voorbeeld van, want in de stad is er het hele jaar door wel iets te beleven. Op Open Monumentendag leer je Aalst nog anders kennen. Een stadsgids neemt je bijvoorbeeld mee langs de architecturale pareltjes van de stad, of je ontdekt de vete tussen de Aalsterse Ajuinen en de Dendermondse paardenkopfretters. Ook de Sint-Martinuskerk opent zijn deuren voor bezoekers, dus dit is je kans om de kerk te zien in de laatste fase van de restauratie.

Na het verhaal over de vete én je bezoek aan beide steden kan je ook zelf je keuze maken: team Dendermonde of team Aalst?

Op de Scheldekastelen fietsroute trap je door een sprookjesachtig decor, met het Kasteel Marnix de Sainte Aldegonde en het Kasteel d'Ursel als vaste cultuurparels op je route. De fietsroute start vlakbij de Abdij van Bornem, waar je op de koffie kan bij vrijwilligers. Geniet van een stukje taart terwijl zij gepassioneerd vertellen over hun werk in de abdij. Na een momentje rust kan je er ook een restaurator aan het werk zien met een 17de-eeuws schilderij. 

In Puurs kan je even van je fiets afstappen om de 150 treden van de Sint-Pieterskerk te beklimmen naar het orgel en de beiaard. Op Open Monumentendag is de begeleide klim gratis, maar vooraf inschrijven is wel verplicht. En verderop opent ook het Fort Liezele zijn deuren. Je kan een gratis rondleiding volgen, en ook het vernieuwde ledenlokaal wordt uitzonderlijk opengesteld. 

Terug op weg naar het startpunt kom je nog langs één erfgoedparel: de Gansakkermolen in Puurs-Sint-Amands. De molenaars vertellen je met veel enthousiasme over de werking van de windmolen. Daarna fiets je, met de wind mee, terug naar Bornem.

Langs de Rupel ligt de bakermat van de baksteenindustrie, dankzij de hoogwaardige ondergrond. Vandaag zie je daar nog steeds de sporen van met oude kleigroeven, steenbakkerijen en musea. Je fietstocht start in Provinciaal Recreatiedomein De Schorre. Vandaag is dit een weelderig groen gebied, maar vroeger was hier een kleiput voor de steenbakkerijen. Je ziet aan de vijver nog wel twee kleibaggers, die je herinneren aan het verleden van de site.

Bij BRIK Boom kan je tussen 10u30 en 17u aansluiten bij een rondleiding over het bijzondere erfgoed én het verhaal van de vrijwilligers die helpen bij het behoud van de beschermde steenbakkerswijk Noeveren. Terug bij de Schelde krijg je al snel de volgende stop in het vizier: de Sint-Bernardusabdij in Hemiksem. Op Open Monumentendag kan je deelnemen aan een rondleiding door de voormalige kerk.

Op de Open Monumentendag kan je op de route ook afscheid nemen van het Museum Rupelklei. In 2027 opent het museum op een nieuwe plek, en op 13 september kan je nog een laatste keer langsgaan in het huidige museum tijdens een feestelijk slotmoment. 

Op de IJsvogel fietsroute leidt het water de weg: de Schelde, het Donkmeer, of de natte overstromingsgebieden onderweg. Je steekt de Schelde zelfs eens over met de veerboot. De natuur staat overduidelijk centraal op deze route, en toch kan je onderweg ook op een portie cultuur rekenen. Je fietst immers langs het Riekend Rustpunt, wellicht het kleinste museumpje van Vlaanderen.

Open Monumentendag voegt nog extra cultuur toe aan je route: als je even afwijkt van de route, kom je door het centrum van Berlare met het prachtige Kasteel van Berlare. Doorgaans fungeert dit gebouw als het Administratief Centrum van de gemeente, maar op 13 september kan je een rondleiding volgen doorheen het kasteel. 

Nadat je de Schelde oversteekt, loont een omwegje naar de Sint-Gertrudiskerk in Wichelen. Je kan er een harpiste bewonderen, de zolder is uitzonderlijk toegankelijk én je kan archiefdocumenten inkijken die normaal zijn opgeborgen.

Zin in een langere fietstocht, met voldoende culturele tussenstops? Dan is 'langs de Schelde met de e-bike' zeker iets voor jou! Starten doe je op de markt van Zele. Je trapt langs de Schelde je eerste pauzeplekje tegemoet: het pittoreske dorpje Vlassenbroek. Op Open Monumentendag kan je er het gotische Sint-Gertrudiskerkje bezoeken. Iets verderop zie je aan de overkant van de dijk het kunstwerk 'Tidal Secrets #1' van Will Beckers verschijnen.

Verderop kom je al snel bij de volgende stop: de Provinciale Erfgoedsite Scheepswerven Baasrode. Altijd een aanrader, maar op Open Monumentendag nog nét iets meer. Je maakt kennis met de vzw School voor Scheepsmodelbouw en je kan een gegidste rondleiding volgen door de werkplaats en de werf. Ook in Baasrode ontdek je de stoomtrein Dendermonde-Puurs. Je kan zelf een stukje meerijden, een tentoonstelling bezoeken ter ere van de 40ste verjaardag van de stoomtrein op dit traject, én je kan de werkplaats bezoeken.

Na de cultuur in Baasrode trek je terug richting de natuur van het Buggenhoutbos. Maar niet getreurd, want er wachten nog enkele erfgoedparels op je: de Boskapel, de Patattenmolen en natuurlijk de historische stad Dendermonde.